*Ecoloxistas Galicia Atlántica e Verde concorda coa resposta de Stop Biometano Agolada ás declaracións de Daniel Iglesias na Voz de Galicia e apoia a esta plataforma e ao resto de plataformas que comparten esta loita
*O proxecto de Agolada, e os demais que se pretenden implantar, son proxectos invendibles porque producirían moito mais dano que beneficio
*Ecoloxistas Galicia Atlántica e Verde reafírmase na súa posición en contra da implantación deste tipo de plantas, e solicitou unha moratoria para as granxas sen terra ás institucións e iniciou campaña de recollida de sinaturas coa petición
En relación coas declaracións de Daniel Iglesias, director da planta de biogás Biogastur en Navia, na entrevista publicada no día de onte en La Voz de Galicia dende a plataforma Stop Biometano Agolada manifestamos o seguinte:
– En primeiro lugar queremos agradecerlle que polo menos teña a honradez de recoñecer que esta industria “é obvio que vai ter certo impacto”.
– A primeira regra cando existen posturas contrapostas sobre calquera tema é seguir a pista do diñeiro. Calquera cun mínimo de sentido común vai considerar máis neutral e crible o exposto por expertos e científicos como Xoán Castro, Daniel L. Vispo, Turiel, Valladares, Máximo Florín Beltrán e outros moitos que acoden de forma totalmente altruísta a informar aos veciños sobre a ameaza que se lles vén enriba, a miúdo incluso asumindo riscos por iso, mentres que don Daniel Iglesias, como directivo do sector do biogás, lóxicamente defende os intereses corporativos desta industria.
– A afirmación de que Galicia necesita esta industria para xestionar os excedentes de xurro contradí ó afirmado pola empresa líder mundial no sector do biogás e o biometano (Veolia), cando indica que, “tendo en conta que os nutrintes non se reducen, … os proxectos de metanización enfróntanse a problemáticas moi similares ás dos xurros”. ¿Son los proyectos de metanización la solución al problema de los purines?
Mesmo segundo algúns estudos científicos, a práctica de fertilizar os solos con materiais procedentes da dixestión anaeróbica pode incrementar a concentración de nitratos no solo nun 30-40% en comparación co xurro non dixerido. (Paolini et ao., 2018 Environmental impact of biogas: A short review of current knowledge). Impacto ambiental del biogás: una breve revisión del conocimiento actual
Por se o anterior non fose suficiente, únicamente o 5% dos residuos se transforman en biogás, polo que o 95% restante convértese en dixestato ao que se engade que, segundo consta na documentación das plantas previstas en Xunqueira de Ambía e Curtis, só ao redor do 50% da materia prima está constituída por xurros, polo que, por cada 10 toneladas de xurro que entran nas plantas, saen 19 de dixestato, é dicir, moitos máis nitratos, ademais de abundantes metais pesados e antibióticos. Niveles de residuos de metales pesados y antimicrobianos en diversos tipos de digestato de plantas de biogás: una revisión
A solución real a este problema pasa, en Galicia e no resto de España, por non permitir aumentar a cabana gandeira a aquelas explotacións sen base territorial. Isto último si que sería o que se axusta as directrices europeas de economía circular.
– Cando indica que en Galicia as explotacións gandeiras teñen pouca base territorial asociada, os datos que figuran, entre outros, neste artigo do Mundo apuntan cara ao contrario, posto que esta comunidade autónoma figura entre as de menor concentración media de gando porcino, bovino, ovino e caprino, destacando especialmente o predominio do modelo extensivo en relación co gando bovino. 3 millones más de animales y 11.000 granjas menos: el mapa de la intensificación de la ganadería en España
E máis en concreto, dentro da comarca do Deza, Agolada tamén é dos municipios con menor contaminación por nitratos polo predominio da gandería extensiva, tal e como consta no Informe-nitratos-augas-superficiais-dá-comarca-do-Deza realizado por Ecologistas en Acción.
– O director da planta de biogás de Navia tamén indica que o percorrido do sector do biogás-biometano está condicionado pola rede de gas existente, que aínda está pouco ramificada e capilarizada polo territorio.
O proxecto de Agolada é unha mostra palpable de que isto non é así, posto que está situada a uns 50 km do gasoduto máis próximo (Curtis). Cremos que ise pode ser un condicionante, pero o abandono dás terras e a pouca rentabilidade que os donos poden sacar delas, xunto cunha escasa ou nula organización e oposición a este tipo de industrias, son tamén factores crave para que este tipo de proxectos saia adiante.
A industria gasística pretende que co diñeiro de todos os cidadáns se amplíe a rede de gasodutos e se constrúan plantas de biometano para manter, mediante respiración asistida con subvencións que pagamos todos os cidadáns, unha industria moribunda. En Alemaña, Austria e Suíza a maioría das empresas enerxéticas prevén reducir os investimentos nas redes de gas e estiman que máis do 90% quedarán inutilizables. Ante a posibilidade de reutilizalas para ou biometano ou o hidróxeno verde non o ven viable por resultar moi caros e ineficientes. Las energéticas alemanas, austríacas y suizas pierden la esperanza de utilizar hidrógeno en sus redes de gas
– Indica que un dos motivos polos que un sistema de plantas de autoconsumo nas granxas non funcionaría sería a falta de capacidade económica para afrontar o investimento requirido.
O modelo imperante na maioría dos países de Europa é precisamente o de autoconsumo, e tendo en conta que o financiamento público que se facilitaba para o proxecto Lugaz para a instalación deste tipo de industria roldaba o 80%, se se concedese unha financiación semellante aos gandeiros, seguro que remataban por aumentar as capacidades das súas fosas de almacenaxe, ou por instalar unha planta de biogás. Lence renuncia a la planta de biogás en Lugo ante las trabas y la contestación social al proyecto
Carme Lence e o conto da leiteira
Por suposto as macroplantas (que don David denomina de tamaño medio -non dá puntada sen fío-) tampouco son rendibles sen a dopaxe de fondos públicos, e sen esas subvencións os veciños de Abadín, Agolada, Antas de Ulla, Lugo, Lalín, Xunqueira de Ambía e outros moitos pobos non estariamos a sufrir esta ameaza.
El científico del CSIC, Antonio Turiel, alerta sobre la especulación detrás del auge del biogás
Cando se refire a que o axeitado son os proxectos a nivel comarcal non sabemos se nos perdemos algo e a comarca do Deza foi dividida en novas comarcas, porque se pretenden instalar novas plantas en Agolada, Lalín e Silleda e ata a data os tres municipios pertencían á mesma comarca.
– En relación cos ingresos que afirma que reciben os Concellos pola súa instalación no municipio, ao asentarse as plantas en chan rústico, tanto a base liquidable do IBI como o tipo impositivo son reducidos e adoitan estar bonificados ata un 90% ou mesmo totalmente exentas.
No IAE as empresas promotoras están exentas os dous primeiros anos e tamén a partir do terceiro ano se o seu importe neto de cifra de negocios é inferior a 1 millón de euros. Se esta cifra está entre 10 e 50 millóns de euros pagarían uns 2.800 € anuais.
Cómo calcular el Impuesto sobre Actividades Económicas (IAE)
En canto ao ICIO, é un ingreso puntual, só se repercute unha vez en toda a vida da planta.
É cuestionable que estes ingresos tributarios compensen os maiores gastos que deberá asumir o Concello pola deterioración das vías públicas debido ao incremento do tráfico pesado, os menores ingresos por outros impostos debido ao peche de negocios e ao abandono do municipio por unha parte significativa dos veciños, así como o efecto disuasorio para a incorporación de novos habitantes, que facilmente podería derivar nunha cifra de poboación inferior aos 2.000 habitantes coa conseguinte perda de 2 concelleiros (pasaría de 11 a 9).
Agolada contaba a 01/01/2024 con 2.285 habitantes, dos que algo máis de 500 (22%) viven nas catro parroquias que se verían especialmente afectadas pola macroplanta de metano.
O salto a un tramo inferior na cifra de poboación non só condiciona o número de concelleiros, senón os ingresos que recibe un concello pola participación nos tributos do estado e outros conceptos.
Sería un suicidio para Agolada, xusto agora que está a recuperar poboación despois de décadas de sangría demográfica. El milagro demográfico de Agolada: dos de cada tres parroquias crecen o se mantienen
– Que esta industra contribúe a fixar poboación non o cree nin o señor director de Biogastur Navia e a experiencia doutros pobos desménteo rotundamente, como en Balsa de Ves onde a propia Alcaldesa explica que perderon o 40% da poboación.
A grave deterioración da calidade de vida polos cheiros e os problemas de saúde tradúcese nun incremento do despoboamento. Ninguén quere vivir preto dunha entulleira, polo que todos os que poden marchan, aínda que algúns non poderán porque ao depreciarse as súas vivendas non lles resultará posible adquirir outra nun pobo habitable, o que lles provocará unha situación de indefensión intolerable.
– En canto aos postos de traballo, segundo indica Mapfre na súa páxina web, prevé instalar entre 20 e 25 plantas de biometano en España (entre as que está a que pretenden construír en Agolada) que xerarían en total 70 postos de traballo directos e 240 indirectos (transportistas, talleres, gasolineiras, …). Se consideramos unha cifra intermedia de 22,5 plantas, corresponden a cada planta 3,11 directos e 10,66 indirectos, é dicir, un máximo de 14 postos por planta e é de esperar que os cálculos de Mapfre estean realizados á alza, ademais de que habería que considerar os postos de traballo que se perderían polos impactos da planta.
En 2020 os traballadores de Biogastur estaban moi satisfeitos do trato que lles dispensaba a empresa: “Estamos afogados, ata o pescozo, en situación penosa”. Denunciaban o escurantismo co que vén actuando a empresa, así como que esta lles debía cinco meses de salario, ademais de dúas pagas extraordinarias.
Trabajadores/as de Biogastur Navia: «estamos ahogados, hasta el cuello, en situación penosa»
– Tamén os veciños próximos á planta de Navia están moi felices de contar preto das súas casas cunha planta de biogás, como pode deducirse das súas declaracións:
– Aquí cheira case todos os días. É un cheiro que entra en casa e non sae, non hai quen o saque da roupa e da casa.
– Non sabemos o que vén á planta, hai un escurantismo total.
– Estaba pensada só para xurros, pero despois o Principado autorizou meter outras materias orgánicas, foi unha estocada, o que faltaba.
- – Se a poñen ao 100% será imposible vivir aquí.
- – Son veciña de Armental, estou a 2 km e cheira moito.
- – Cheira moito peor que o xurro.
- – Unha vez seco o digestato cando se molla tamén cheira moi mal.
Se a don David Iglesias non lle molestan os cheiros da planta de Navia, tal e como afirma, ou ben o seu lugar habitual de traballo non está na planta, ou ben padece anosmia, que pode ser síntoma de enfermidades neurolóxicas graves, polo que lle recomendamos encarecidamente que realice unha revision médica.
– Os supostos beneficios para os gandeiros son cuestionados por moitos expertos e por todos os sindicatos gandeiros, como se pode comprobar nestas publicacións de Campo Galego, onde se rexeita expresamente que a solución aos excedentes puntuais de xurro no Deza sexan as plantas de biogás-biometano e indícase que as solucións válidas son os puntos estratéxicos de acumulación de xurro para excedentes, así como que poderían ter “sobrada saída” nas comarcas lindeiras de Arzúa, Melide ou Chantada, deficitarias en abono orgánico.
Tamén se fala nesta publicación da posibilidade bastante plausible de que empecen pagando ao gandeiro por recollerlle o xurro e rematen por cobrarlle, como ocorreu coa recollida de cadáveres, que inicialmente supoñía un desembolso mínimo e agora os gandeiros vense obrigados a contratar seguros para facer fronte a eses custos dada o súa elevada contía.
En resumo, o que agora a algúns gandeiros lles pode parecer un beneficio pódeos converter mañá en escravos desta industria.
¿Sobra purín en Galicia?: el caso de la comarca de Deza
Oposición de los ganaderos a que se emplee el purín de las ganaderías de vacuno de Galicia para producir biogás
– Esas plantas ás que se refire don David “deseñadas e operadas correctamente” onde nin a planta nin o digestato cheiran, hai abundantes testemuñas de Alcaldes e veciños doutros lugares onde están instaladas plantas similares (Navia, Casas Boas, Balsa de Ves, Campillos, …) que acreditan que se producen cheiros tóxicos e nauseabundos en varios km á redonda, nada máis comezar a súa actividade, que impiden aos veciños abrilas xanelas ou saír ao exterior, conventéndose en prisioneiros encarcerados na súa propia casa. Ata o de agora ningunha planta nin antiga nin moderna puido solucionar o problema dos cheiros. A planta que afecta aos veciños de Casas Boas abriu no verán de 2025 e xa están os veciños desesperados cos cheiros, así como padecendo náuseas, vómitos e dores de cabeza.
– A afirmación de que ninguén debería dubidar de que a tramitación destes proxectos industriais é sumamente estrita e garantista choca frontalmente coa experiencia doutros pobos que sufriron as consecuencias deste tipo de proxectos, onde vemos numerosos déficits de control en moitos aspectos da tramitación, así como indefensión total da poboación unha vez instaladas as plantas, máxime tendo en conta que non existe unha normativa sobre cheiros en España. Contaminacion-odorifera-dificil-de-determinar-sen-normativa-especifica-pero-con-efecto-en-dereitos-fundamentais
Por exemplo, no proxecto inicial de Xunqueira de Ambía, houbo que repetila exposición pública porque o presentado correspondía en gran parte ao proxecto doutra localidade, sen que a administración se decatase.
No proxecto NORBIOGÁS BIOMETANO I, S. L., en Curtis non se ten en conta a existencia doutra planta de biometano a 270 m da que se proxecta, nin unha planta de biomasa que se atopa a 175 m, cuxos impactos ambientais acumulativos deben ser avaliados conxuntamente, segundo a xurisprudencia do Tribunal Supremo e do TSXG.
Ao anterior engádese o alto risco de accidentes nestas instalacións, derivados en gran medida do uso de gases altamente inflamables e explosivos, así como outros tóxicos como o sulfuro de hidróxeno e o amoníaco, provocando impactos severos e catastróficos (mortes, feridos e tsunamis de xurros), realcionados maioritariamente co incumprimento de normas fundamentais, como a Directiva ATEX 2014/34/UE que regula o risco de explosión. Accidentes en plantas de biogás: análisis de su incidencia, gravedad y asociaciones entre 1990 y 2023
– En canto ao momento no que os promotores deben achegar información, insinúa que aínda non chegou, posto que o proxecto aínda non está definido. Parece descoñecer a Guía de boas prácticas para a implantación de proxectos de biogás/biometano que figura na páxina web da Asociación Española de Biogás que é moi clara: informar dende o momento cero (non desde o momento un). E ao presentarse unha memoria do proxecto no Concello de Agolada na primavera de 2025 á que tivemos acceso onde xa consta información suficiente para comezar a informar os veciños, estase inclumpliendo totalmente esta instrución da referida guía desde hai como mínimo 9 meses. BUENAS PRÁCTICAS PARA LA IMPLANTACIÓN DE PROYECTOS DE BIOGÁS/BIOMETANO
– Se don David Iglesias asistiu á charla celebrada o 27 de decembro, e botou en falta máis pluralidade, porque alí só falou unha das partes, puido intervir do mesmo xeito que o fixeron varias persoas do público e expoñer o seu punto de vista.
Non nos opoñemos a escoitar a versión dos promotores, pero como indicamos non teñen présa por expoñela, inclumplindo a súa propia guía de boas prácticas. O que non poden pretender é que a nosa plataforma, integrada por un numeroso grupo de veciños que estamos en contra da planta en base a argumentos fundamentados e apoiados por numerosos estudos científicos, sirva de aparello propagandístico dos promotores destas plantas, beneficiándose estes do noso traballo voluntario.
– En canto ás súas referencias a que propugnamos un discurso alarmista, non lembro de quen era a cita: “Prefiro o alarmismo social que o tranquilismo institucional”, pero encaixa á perfección.
– En relación coa existencia de 3 pequenas plantas de biogás en funcionamento na comarca do Deza que sinala que non xeran maiores problemas é como comparar que che caia unha mazá na cabeza ou un camión de mazás.
– A manida referencia á ampla experiencia nesta tecnoloxía en Alemaña, Francia e Italia é correcta, pero seguramente é coñecedor de que neses países predominan as pequenas plantas de autoconsumo, que son as únicas con impactos admisibles e soportables, nada que ver co modelo de macroplantas industriais que se está promovendo en España, o que nos devolve ao exemplo das mazás.
É moi importante que á xente lle chegue a información completa e correcta para que, ante calquer feito, que poida afectarlle, poda ter a posición que lle corresponda . Vemos demasiado a miudo que en moitos medios non é así, calquer proxecto a todas luces perxudicial vístese de BIO e se vende como se todo fosen ventaxas pero coñecemos que non é así senón que as Macroplantas de “biogás” e “biometano” que se proxectan actualmente implican: Insostibilidade ambiental, sanitaria, económica e climática
Non só se intentan vender agochando os moitos danos que producirían por parte das empresas , a Xunta tamén o fai, con actos donde se mostran casos que nada teñen que ver cos que se pretenden implantar aquí, ou se leva aos asistentes a coñecer un exemplo como o de Xustás, que procesa 3000 toneladas, que só procesa o que produce unha granxa, pero que non se vai facer ningunha así porque como contestan ao preguntarlles os da empresa que a xestionan: non é rendible.
Moito menos rendible é estragar un territorio: cambiar o aire limpo por un cheiro fedorento que expulsaría á xente do rural, e facendo ademais, que as súas propiedades perdesen gran parte do seu valor.
Moito menos rendible é que a xente perda saúde, que non poida sair á rúa nin abrir as fiestras, que se contamine terra, auga e aire, que se estrague á paisaxe, que camións circulen constantemente, que un recurso se convirta en residuo.
Os medios deben informar, contando todo o que conleva, e dar voz a tantas persoas que xa coñecen por experiencia o que estas plantas producen. No acto do 27 de decembro organizado por STOP BIOGAS AGOLADA, tódalas persoas asistentes tivemos a oportunidade de escoitar a algunhas, e en informativos e redes tamén, e a conclusión é que mais que “bio” de vida e respeto ao medio ambiente, podería proceder para este tipo de proxectos: “vio”, por violar os dereitos das persoas á información , á participación, á paisaxe, á saúde, a poder traballar e vivir no rural,..
E as administracións deben deixar xá de autorizar mais e mais granxas sen terra ou ampliacións das existentes. Xa tiveron avisos e avisos por parte da veciñanza e os colectivos ambientales, xa tiveron penalización xudicial coa sentencia das Conchas e ainda así e, a pesar das solicitudes enviadas, seguen autorizando mais e mais e ..Non se entende !